Recensie | Van Zùmmere en nie Baang (Martijn Pijnenburg)

In mei vorig jaar begonnen enkele filmmakers met het verfilmen van een Brabantse volkslegende. Dit ambitieuze project kreeg de titel Van Zùmmere en nie Baang en was ruim half jaar later klaar. De film vervolgens een aantal weken vertoond in Someren en Helmond, de plaatsen die centraal stonden in de bijbehorende legende. Martijn Pijnenburg was bij een van die voorstellingen aanwezig en geeft hierbij zijn mening.

Titel: Van Zùmmere en nie Baang
Regisseur: 
Daan Blommers
Cast: Jan Vinken, Ad van Seggelen, Saskia Thijs, Ruud van Otterdijk, Stijn Lomans
Scenario: Daan Blommers
Genre:
Historisch drama
Speelduur: 50 min

Ik heb het al vaker gezegd. Het lijkt tegenwoordig alsof jonge zelfstandige filmmakers beter werk leveren dan de gemiddelde professionele Nederlandse regisseur. Dat ligt misschien ook een beetje aan de producenten, die alleen veilige keuzes durven maken om te voorkomen dat ze verlies draaien.

Beginnende regisseurs hebben dan misschien minder budget te besteden, hun ambitie is vaak een stuk groter. Een voorbeeld daarvan is het team achter de film Van Zùmmere en nie Baang. Zij besloten om met enkel vrijwilligers een film te maken over Someren, het Brabantse dorp waar de regisseur vandaan komt. Het moest gaan over een volkslegende, over een conflict tussen Someren en de nabijgelegen stad Helmond. Hiervoor had men een hoop figuranten nodig met een uiterlijk dat ook in de 19e eeuw niet had misstaan. Al bleek snel dat er genoeg animo was, want hun oproep voor ”stoere mannen” ging heel het land door.

Het eindresultaat werd wekenlang vertoond in meerdere theaters. Alhoewel ik mezelf wel kon voorstellen dat een première veel bekijks zou trekken in het dorp, bleek ook de voorstelling waar ik bij was druk bezocht. Leuk detail was dat de producent en enkele acteurs achter de garderobe stonden. Hieruit bleek dat men nog steeds enthousiast was over het project. Ook tijdens de vertoning zelf was dat enthousiasme terug te zien. We kregen namelijk eerst een kort filmpje te zien waarin over de productie werd verteld.

Daarna begon de uiteindelijke film. Het werd direct duidelijk dat men uitgebreid in de Brabantse geschiedenis was gedoken. Zowel de shots als de decors waren erg sfeervol en zouden niet misstaan in een professionele productie. Ook de personages waren leuk bedacht. Hoewel de meeste niet erg diepgaand waren leken ze wel met enthousiasme gespeeld, wat de kijkervaring aanzienlijk beter maakte.

Van Zùmmere en nie Baang

Wat blijft er echter van de film over als we dat petje uit de 19ste eeuw omwisselen voor die zure en kritische recensentenhoed? Stiekem nog best veel. Zoals ik al eerder aangaf is het camerawerk vrij goed en zitten er enkele prachtige shots bij. Mede daardoor wordt er een sterke sfeer gecreëerd. Daarnaast doen de hoofdrolspelers het erg goed voor onervaren mensen. In de wat meer emotionele scenes valt echter wel te zien dat ze nog niet zoveel ervaring hebben. Hetzelfde geldt voor de dialogen. Deze zijn over het algemeen prima, maar met momenten wel een beetje houterig.

Dan hebben we nog het gevecht op het einde. Het feit om ondanks de beperkte middelen een veldslag in de film te verwerken vond ik een dappere keuze. Toen ik de trailer zag vroeg ik mezelf alleen wel af hoe dit zou uitpakken.

Het resultaat begint veelbelovend met een prachtig shot van alle Somerse arbeiders die klaarstaan voor de strijd. Ik kreeg als kijker echt zin om een lekker potje knokken te aanschouwen. Ook het gedeelte waarin de twee partijen op elkaar afrennen is mooi gefilmd. Tijdens het gevecht zelf valt echter wel op dat de praktische effecten niet erg sterk zijn. Daarnaast wordt het halverwege een beetje rommelig, waardoor het niet duidelijk is waar men nou naartoe wilde werken.

Van Zùmmere en nie Baang

Gezien het beperkte budget en het feit dat men met vrijwilligers werkte kan ik dit de crew natuurlijk allesbehalve kwalijk nemen. Het lijkt me sowieso een hele opgave om figuranten op een veilige manier met elkaar te laten vechten. Dus wat dat betreft is het nog steeds een hele prestatie om zo’n soort scene in de film te verwerken. Ook blijkt dat zelfs een doorgewinterde filmmakers als Roel Reiné nog weleens moeite heeft om een veldslag goed tot zijn recht te laten komen. Toch moet ik eerlijk bekennen dat deze dingen mij opvielen.

Al met al is Van Zùmmere en nie Baang overduidelijk een passieproject dat op sommige vlakken erg goed uit de verf is gekomen. Helemaal gezien de beperkte middelen. Het is te hopen dat de makers zo door blijven gaan, want ze kunnen een goede aanwinst voor de Nederlandse cinema zijn.

★★★☆☆

Lees hier ook ons interview met regisseur Daan Blommers.

Martijn Pijnenburg